Kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào là việc người mua đưa hóa đơn điều chỉnh giảm tiền hàng, tiền thuế do nhà cung cấp lập lên tờ khai thuế GTGT, đúng kỳ và đúng chỉ tiêu. Hóa đơn tháng 10 đã kê, sang tháng 11 nhận hóa đơn điều chỉnh âm 1.000.000 đồng tiền thuế. Khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào, nên ghi âm vào thuế đầu vào tháng 11 hay ghi dương vào chỉ tiêu điều chỉnh kỳ trước?
Đáp án: tùy lý do điều chỉnh. Bài này chốt căn cứ kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào theo Thông tư 91/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/07/2026), cách ghi cho 2 trường hợp, định khoản Nợ/Có và các ngoại lệ hay gặp.
Kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào có phải khai bổ sung kỳ cũ không?

Tùy trường hợp. Trả hàng, chiết khấu thương mại hoặc điều chỉnh khi quyết toán thì kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ở kỳ nhận được hóa đơn, không khai bổ sung. Hóa đơn gốc lập sai thì xử lý như sai sót thuế đầu vào, có thể phải khai bổ sung tháng cũ.
Đáp án nằm ở lý do điều chỉnh, không nằm ở dấu âm. Cùng hóa đơn âm 1.000.000 đồng tiền thuế, kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào có thể đi 2 hướng.
| Lý do điều chỉnh | Kỳ kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào | Khai bổ sung kỳ cũ? |
|---|---|---|
| Trả lại hàng, đổi hàng làm giảm giá trị | Kỳ nhận hóa đơn điều chỉnh | Không |
| Chiết khấu thương mại theo doanh số | Kỳ nhận hóa đơn điều chỉnh | Không |
| Giá trị đổi khi quyết toán theo kết luận cơ quan có thẩm quyền | Kỳ nhận hóa đơn điều chỉnh | Không |
| Hóa đơn gốc lập sai tiền, thuế suất, tiền thuế | Kỳ sai sót hoặc kỳ phát hiện | Có thể có |
Câu hỏi gốc chưa nêu lý do. Trước khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào, đọc dòng "Điều chỉnh cho hóa đơn…" và văn bản thỏa thuận để biết mình ở nhánh nào.
Căn cứ pháp lý nào quy định kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào?
Nhánh trả hàng, chiết khấu, quyết toán áp điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 01/07/2026. Nhánh hóa đơn gốc lập sai thì kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào theo khoản 6 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Câu chữ quy định kỳ kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào:
> "…người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh." (điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC)
Câu này chỉ áp cho "trường hợp quy định tại khoản 5": trả hàng, chiết khấu theo doanh số, điều chỉnh khi quyết toán. Hóa đơn lập sai thuộc khoản 1, nên kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào loại này không mặc nhiên vào kỳ nhận.
Năm văn bản cần mở khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào kỳ tháng 11/2026:
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2026): khoản 2 Điều 43 cho Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP hết hiệu lực.
- Thông tư 91/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/07/2026, khoản 1 Điều 25): Điều 10 về xử lý hóa đơn đã lập.
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2025): khoản 6 Điều 23 về thuế đầu vào kê khai sai, sót.
- Thông tư 89/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/07/2026): Điều 19 về mẫu 01/GTGT, khoản 3 Điều 17 về khai bổ sung.
- Thông tư 133/2016/TT-BTC: Điều 18, 22, 28, 40 cho bút toán.
Dân kế toán gọi là "hóa đơn âm", văn bản gọi là hóa đơn điều chỉnh; hai tên là một chứng từ. Phần giảm bắt buộc ghi số âm (điểm c khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC), nên kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào cũng theo số âm đó.
Văn bản gốc để đối chiếu khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào tra tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ, dữ liệu hóa đơn tra tại cổng Cục Thuế.
Hóa đơn để kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ghi thế nào?

Hóa đơn điều chỉnh phải có dòng "Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… số… ngày… tháng… năm", chỉ ghi phần chênh lệch, giảm ghi số âm. Căn cứ là tiết b.1 điểm b khoản 1, điểm c khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC; thiếu dòng này thì chưa kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Trước khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào, soát từng ô:
| Ô trên hóa đơn | Người bán ghi | Kiểm tra khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào |
|---|---|---|
| Dòng tham chiếu | "Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số… số… ngày…" | Khớp số, ngày hóa đơn tháng 10 |
| Tên hàng hóa | Dòng hàng có thay đổi | Trùng tên hóa đơn gốc |
| Thành tiền chưa thuế | Phần chênh lệch, ghi âm | Khớp biên bản, thỏa thuận |
| Tiền thuế GTGT | Ví dụ -1.000.000 đồng | Số đưa lên tờ khai |
| Mã số thuế người mua | Mã số thuế công ty | Sai là sai nội dung bắt buộc |
| Dòng hàng không điều chỉnh | Để trống, không ghi lại | Không cộng trùng |
| Văn bản thỏa thuận | Lập trước khi điều chỉnh do lập sai | Lưu cùng hóa đơn gốc |
Hóa đơn ghi "Thay thế cho hóa đơn…" là hóa đơn thay thế, không kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào; xem cách xử lý hóa đơn điện tử viết sai.
Chỉ sai tên, địa chỉ mà đúng mã số thuế thì không lập hóa đơn điều chỉnh, người bán gửi cơ quan thuế Mẫu số 04/SS-HĐĐT (điểm a khoản 1 Điều 10). Trường hợp này không có việc kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Nhiều hóa đơn lập sai cho cùng người mua trong cùng tháng được gộp 1 hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê Mẫu số 01/BK-ĐCTT. Khi đó kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào theo từng dòng bảng kê.
Kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào vào chỉ tiêu nào và hạch toán ra sao?
Trả hàng, chiết khấu: kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào trên tờ khai 01/GTGT tháng 11, kỳ nhận hóa đơn. Hóa đơn gốc lập sai: làm tăng thuế phải nộp tháng 10 thì khai bổ sung tháng 10; chỉ giảm số thuế còn khấu trừ chuyển kỳ sau thì khai vào tháng 11.
Trường hợp 1: kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ở kỳ nhận
Áp dụng khi lý do là trả hàng, chiết khấu thương mại, điều chỉnh khi quyết toán. Quy trình kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào gồm 4 bước:
- Nhập hóa đơn điều chỉnh vào dữ liệu mua vào tháng 11/2026, giữ đúng giá trị âm.
- Thuế đầu vào tháng 11 bằng tổng thuế hóa đơn mua vào tháng 11 cộng (-1.000.000 đồng).
- Giữ nguyên tờ khai tháng 10; kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào không cần khai bổ sung.
- Lưu hóa đơn điều chỉnh cùng biên bản trả hàng hoặc thỏa thuận chiết khấu, kẹp với hóa đơn gốc.
Ví dụ: tháng 11 có 40.000.000 đồng thuế đầu vào từ hóa đơn mới. Sau khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào, thuế được khấu trừ tháng 11 còn 39.000.000 đồng.
Kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào kiểu này là phương án "ghi âm 1 triệu" vào chỉ tiêu thuế đầu vào của kỳ, chỗ câu hỏi gốc gọi là chỉ tiêu 23. Mẫu 01/GTGT hiện hành ban hành kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC, nên đối chiếu tên chỉ tiêu trên HTKK trước khi nộp.
Trường hợp 2: kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào khi hóa đơn gốc lập sai
Khoản 6 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP cho khai lại trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra. Tác động của khoản giảm 1.000.000 đồng lên tháng 10 quyết định kỳ kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào:
| Tờ khai tháng 10 | Sau khi giảm 1.000.000 đồng | Cách kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào |
|---|---|---|
| Thuế phải nộp 30.000.000 đồng | Phải nộp 31.000.000 đồng | Khai bổ sung tháng 10, nộp thêm thuế và tiền chậm nộp nếu có (điểm a) |
| Thuế còn khấu trừ chuyển kỳ sau 10.000.000 đồng | Còn 9.000.000 đồng | Khai vào tháng 11, kỳ phát hiện (điểm b) |
Dòng thứ hai là phương án kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào "ghi dương 1 triệu" vào nhóm chỉ tiêu điều chỉnh các kỳ trước, chỗ câu hỏi gốc gọi là chỉ tiêu 37. Hồ sơ khai bổ sung lập theo điểm 1 Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC (khoản 3 Điều 17).
Thao tác khai bổ sung có trong bài 5 bước xử lý hóa đơn đầu vào bỏ sót kê khai bổ sung. Khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm trên HTKK, chọn đúng tờ khai lần đầu hay bổ sung rồi mới kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Định khoản Nợ/Có khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào
Bút toán dưới đây đi kèm kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào, mặc định theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; chế độ khác thì kiểm lại số tài khoản. Ví dụ giảm 10.000.000 đồng tiền hàng, 1.000.000 đồng tiền thuế, chưa trả tiền người bán:
| Tình trạng hàng | Nợ | Có |
|---|---|---|
| Còn trong kho | 331: 11.000.000 | 156: 10.000.000 · 133: 1.000.000 |
| Đã bán hết | 331: 11.000.000 | 632: 10.000.000 · 133: 1.000.000 |
Điều 18 ghi Có TK 133 thuế đầu vào của hàng mua được giảm giá, chiết khấu, trả lại. Khoản 6 Điều 22 yêu cầu phân bổ: hàng còn tồn giảm giá trị tồn kho, hàng đã bán giảm giá vốn, khớp với số đã kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Điều 40 ghi Nợ TK 331 số người bán chấp thuận giảm; người bán đã hoàn tiền thì ghi Nợ tài khoản tiền. Bút toán sổ sách và kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào trên tờ khai là hai việc, đối chiếu riêng.
Trường hợp nào kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào khác đi?

Có 5 tình huống làm kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào khác đi. Đó là: người mua tự lập hóa đơn trả hàng, chiết khấu trừ vào hóa đơn sau, mua trên sàn TMĐT, hóa đơn từ máy tính tiền, hóa đơn gốc lập trước 01/07/2026.
Hàng trả lại: còn kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào không?
Thường người bán lập hóa đơn điều chỉnh và người mua kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào. Nếu hai bên thỏa thuận người mua lập hóa đơn khi trả hàng, người mua xuất hóa đơn giao người bán (tiết c.1 điểm c khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC).
Lúc đó không còn kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào mà kê đầu ra. Tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, đã đứng tên người mua, thì người mua lập hóa đơn trả lại hàng (tiết c.2).
Chiết khấu theo doanh số: kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào khi nào?
Điểm b khoản 5 Điều 10 cho 2 cách: trừ chiết khấu trên hóa đơn lần mua cuối hoặc kỳ sau, hoặc lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê. Cách đầu không sinh hóa đơn điều chỉnh, nên không có việc kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Cách thứ hai thì kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ở kỳ nhận. Bút toán xem bài hạch toán chiết khấu thương mại bên mua và bên bán.
Shop đa sàn kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào thế nào?
Mua bán hàng hóa trên nền tảng thương mại điện tử thì người bán không bắt buộc lập văn bản thỏa thuận trước khi điều chỉnh do lập sai (điểm b khoản 1 Điều 10). Kế toán bên mua kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào dựa trên dữ liệu đơn hàng, đơn hoàn trên sàn.
Khi xử lý hồ sơ shop đa sàn, VAR eCOM ghi nhận hóa đơn điều chỉnh thường về sau kỳ đối soát của sàn. Muốn kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào đúng kỳ, ghép từng hóa đơn điều chỉnh với mã đơn hoặc kỳ đối soát của sàn đó.
Hóa đơn từ máy tính tiền: không có kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào
Hóa đơn từ máy tính tiền lập sai thì người bán lập hóa đơn thay thế, không điều chỉnh (điểm c khoản 1 Điều 10). Người mua kê theo hóa đơn thay thế, không có số âm để kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Hóa đơn gốc trước 01/07/2026: kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ra sao?
Hóa đơn lập theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP vẫn được điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định (khoản 2 Điều 24 Thông tư 91/2026/TT-BTC). Đã xử lý bằng điều chỉnh thì lần sau cũng điều chỉnh (điểm a khoản 6 Điều 10), và kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào như hai trường hợp trên.
Câu hỏi thường gặp về kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào
HĐ đầu vào tháng 11 điều chỉnh giảm cho HĐ tháng 10 đã kê, ghi âm vào chỉ tiêu 23 hay dương vào chỉ tiêu 37?
Trả hàng, chiết khấu, quyết toán thì kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào bằng số âm vào thuế đầu vào tháng 11. Hóa đơn gốc lập sai mà tháng 10 chỉ giảm số thuế còn khấu trừ chuyển kỳ sau thì ghi vào nhóm chỉ tiêu điều chỉnh kỳ trước của tháng 11.
Nhận hóa đơn điều chỉnh giảm của nhà cung cấp có phải nộp tờ khai bổ sung không?
Chỉ khi hóa đơn gốc lập sai và khoản giảm làm tăng thuế phải nộp hoặc giảm thuế được hoàn tháng cũ. Trả hàng, chiết khấu thì kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ở kỳ nhận, không khai bổ sung.
Hóa đơn điều chỉnh âm tiền thuế đầu vào có bị tính tiền chậm nộp không?
Có thể, chỉ ở nhánh khai bổ sung tháng cũ làm tăng thuế phải nộp. Điểm a khoản 6 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP yêu cầu nộp đủ thuế tăng thêm và tiền chậm nộp (nếu có); kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào ở kỳ nhận thì không phát sinh khoản này.
Hóa đơn đầu vào sai tên công ty nhưng đúng mã số thuế có cần hóa đơn điều chỉnh không?
Không. Người bán chỉ gửi cơ quan thuế Mẫu số 04/SS-HĐĐT, không lập lại hóa đơn, nên không phát sinh kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào.
Một hóa đơn điều chỉnh cho nhiều hóa đơn cùng tháng thì kê khai thế nào?
Kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào theo bảng kê Mẫu số 01/BK-ĐCTT, đối chiếu từng hóa đơn gốc. Cách gộp chỉ áp khi các hóa đơn lập cho cùng người mua, cùng tháng, sai cùng thông tin.
Kết luận
Kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào phụ thuộc lý do điều chỉnh. Trả hàng, chiết khấu, quyết toán thì kê vào kỳ nhận theo điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC. Hóa đơn gốc lập sai thì theo khoản 6 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Trước khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào, làm 3 việc: đọc lý do điều chỉnh, xem tháng cũ đang nộp thuế hay còn khấu trừ, rồi hạch toán giảm tồn kho hoặc giá vốn. Từ hồ sơ khách hàng đa sàn, VAR eCOM ghi nhận lỗi hay gặp nhất là kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào theo dấu âm mà không đọc lý do.
Đọc tiếp sau khi kê khai hóa đơn điều chỉnh giảm đầu vào: cách kê khai thuế GTGT theo mẫu tờ khai mới, xử lý hóa đơn đầu vào bỏ sót, xử lý hóa đơn điện tử viết sai.

