Hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) là việc Nhà nước tiến hành trả lại cho người nộp thuế số tiền thuế GTGT đã thanh toán trên các hóa đơn mua vào đáp ứng đủ điều kiện. Số thuế này, tổ chức/cá nhân đã nộp gián tiếp vào ngân sách nhà nước thông qua việc chi trả cho nhà cung cấp. Chính sách hoàn thuế GTGT mang lại lợi ích lớn, hỗ trợ các doanh nghiệp có thêm nguồn lực để tái đầu tư. Vậy, doanh nghiệp cần đáp ứng những điều kiện gì, thời hạn ra sao và thực hiện theo cách thức nào để được hoàn thuế giá trị gia tăng? Quy trình nộp hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng qua mạng gồm những bước nào? Anpha sẽ giải đáp các thắc mắc này trong bài viết sau.
I. Căn cứ pháp lý

- Thông tư 219/2013/TT-BTC;
- Thông tư 80/2021/TT-BTC;
- Thông tư 130/2016/TT-BTC;
- Luật quản lý thuế số 38/2019/QH14;
- Quyết định số 679/QĐ-TCT.
II. Điều kiện, hồ sơ, thời hạn và cách thức nộp hồ sơ hoàn thuế GTGT

1. Quy định điều kiện hồ sơ hoàn thuế GTGT (hoàn thuế VAT)
Để được hoàn thuế giá trị gia tăng, cơ sở tổ chức kinh doanh cần thỏa mãn các điều kiện sau đây:
- Kê khai và nộp thuế theo phương pháp khấu trừ là yêu cầu bắt buộc;
- Phải được cấp đầy đủ giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, các giấy phép đầu tư và hành nghề theo quy định;
- Cơ sở tổ chức kinh doanh cần có con dấu tuân thủ theo quy định pháp luật;
- Thực hiện lập và lưu trữ sổ sách, chứng từ kế toán theo đúng quy định của pháp luật về kế toán;
- Cơ sở tổ chức kinh doanh cần đăng ký tài khoản ngân hàng dưới mã số thuế.
2. Hồ sơ hoàn thuế GTGT theo Thông tư 80
Điều 28 của Thông tư số 80/2021/TT-BTC quy định chi tiết về hồ sơ hoàn thuế, bao gồm:
- Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách (mẫu 01/HT theo Phụ lục I của Thông tư 80/2021/TT-BTC);
- Các tài liệu liên quan đến quá trình hoàn thuế.
Để biết chi tiết về hồ sơ hoàn thuế GTGT và tải mẫu miễn phí, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây:
3. Thời hạn và cách nộp hồ sơ hoàn thuế GTGT
3.1. Thời gian để xử lý thủ tục hồ sơ hoàn thuế GTGT
Thời gian giải quyết yêu cầu hoàn thuế VAT sẽ khác nhau tùy theo trường hợp cụ thể.
➤ Trường hợp 1: Hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau.
- Nếu hồ sơ không đáp ứng đủ điều kiện hoàn thuế, cơ quan thuế phải thông báo cho người nộp thuế để bổ sung, điều chỉnh hoặc từ chối hồ sơ trong thời gian chậm nhất là 3 ngày;
- Nếu hồ sơ đáp ứng đủ và người nộp thuế cung cấp đầy đủ theo yêu cầu, thời hạn chậm nhất là 6 ngày để cơ quan thuế ban hành quyết định hoàn thuế GTGT.
➤ Trường hợp 2: Hồ sơ cần kiểm tra trước, hoàn thuế sau.
Cơ quan thuế phải ban hành quyết định hoàn thuế chậm nhất là 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị hoàn từ người nộp thuế và sau khi đã tiến hành kiểm tra.
3.2. Cách nộp hồ sơ hoàn thuế GTGT
Có 3 cách để nộp hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng:
- Cách 1: Nộp trực tiếp hồ sơ tại cơ quan quản lý thuế;
- Cách 2: Gửi hồ sơ bằng đường bưu chính;
- Cách 3: Nộp hồ sơ qua mạng điện tử tại Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.
Hiện nay, hình thức nộp online (cách 3) được ưa chuộng nhất, giúp người nộp thuế và cơ quan thuế tiết kiệm thời gian và xử lý hồ sơ hiệu quả hơn.
III. Hướng dẫn các bước quy trình nộp hồ sơ hoàn thuế GTGT qua mạng

Các bước thực hiện nộp hồ sơ hoàn thuế GTGT như sau:
Bước 1: Đăng nhập cổng thông tin thuế điện tử (thuedientu.gdt.gov.vn)
Doanh nghiệp cần đăng ký dịch vụ kê khai thuế điện tử trước khi đăng nhập vào hệ thống.
Để truy cập, chọn mục “Doanh nghiệp” trên menu, sau đó chọn “Đăng nhập”, nhập thông tin tài khoản và mật khẩu.
Bước 2: Lập giấy đề nghị hoàn thuế trong hồ sơ hoàn thuế GTGT
➤ Nếu doanh nghiệp hoàn thuế lần đầu, cần liên hệ bộ phận kê khai tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp để mở mục “Hoàn thuế” trên trang Thuế điện tử.
➤ Sau đó, chọn chức năng “Hoàn thuế” ➨ “Kê khai hồ sơ ĐNHT/ĐN hủy hồ sơ ĐNHT”. Hệ thống sẽ hiển thị các thông tin cần lựa chọn:
- Tờ khai: 01/HT – Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu Ngân sách Nhà nước;
- Cơ quan thuế: Cơ quan thuế quản lý của doanh nghiệp sẽ được mặc định;
- Loại tờ khai: Tờ khai chính thức (mặc định), không được phép kê khai bổ sung hoặc thay thế;
- Trường hợp hoàn thuế: Chọn trường hợp phù hợp với nhu cầu hoàn thuế của doanh nghiệp (ví dụ: hoàn xuất khẩu, hoàn ODA, hoàn dự án đầu tư…);
- Chọn “Tiếp tục” để xem chi tiết tờ khai.
➤ Sau khi giao diện nhập dữ liệu hiển thị, điền đầy đủ các thông tin bắt buộc trên giấy đề nghị hoàn trả hồ sơ hoàn thuế GTGT khoản thu ngân sách nhà nước – 01/HT:
- Số giấy đề nghị: Doanh nghiệp tự điền số giấy;
- Kỳ đề nghị hoàn: Nhập kỳ đề nghị hoàn “Từ kỳ – Đến kỳ” theo kỳ mà doanh nghiệp muốn hoàn;
- Lý do đề nghị hoàn trả: Chọn một trong các lý do có sẵn trên hệ thống, phù hợp với mục đích hoàn thuế của doanh nghiệp;
- Số tiền đề nghị hoàn: Theo quy định, số tiền hoàn tối thiểu là 300.000.000đ (ba trăm triệu đồng).
➤ Tại mục II – Nội dung đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước (NSNN), điền đầy đủ các thông tin bắt buộc.
Cần lưu ý những điểm sau:
- Số tiền đề nghị hoàn: Số tiền hoàn tối thiểu phải đạt 300.000.000đ (ba trăm triệu đồng) theo luật định;
- Trường hợp người nộp thuế kê khai thuế GTGT theo tháng: Chọn kỳ hoàn thuế từ mm/yyyy đến mm/yyyy;
- Trường hợp người nộp thuế kê khai thuế GTGT theo quý: Chọn kỳ hoàn thuế từ Qx/yyyy đến Qx/yyyy;
- Trường hợp đề nghị hoàn thuế từ tháng đến quý: Chọn kỳ hoàn thuế từ Qx/yyyy đến Qx/yyyy, trong đó từ kỳ Qx/yyyy bao gồm tháng kê khai;
- Trường hợp đề nghị hoàn thuế từ quý đến tháng: Chọn kỳ hoàn thuế từ mm/yyyy đến mm/yyyy, trong đó từ kỳ bao gồm quý kê khai;
- Chỉ tiêu đến kỳ phải gồm kỳ doanh nghiệp kê khai thuế giá trị gia tăng mà trên tờ khai mục chỉ tiêu đề nghị hoàn thuế (chỉ tiêu 42) phải tương ứng với giấy đề nghị hoàn trả khoản thu NSNN.
➤ Hình thức hoàn trả: Nên chọn hình thức “Chuyển khoản”, với số tài khoản đã đăng ký và thông báo cho cơ quan thuế.
➤ Sau khi nhập đầy đủ thông tin, có thể chọn các mục sau:
- “Lưu bản nháp” để lưu lại các dữ liệu đã nhập;
- “Nhập lại” để xóa toàn bộ dữ liệu và bắt đầu điền lại;
- “Hoàn thành kê khai” để hệ thống chuyển sang giao diện gửi đề nghị hoàn thuế.
Bước 3: Gửi giấy đề nghị hồ sơ hoàn thuế GTGT
➤ Sau khi hệ thống chuyển sang màn hình hoàn thành kê khai, kiểm tra lại các thông tin đã nhập và lựa chọn:
- “Sửa lại” nếu muốn quay lại giao diện kê khai để chỉnh sửa thông tin;
- “Tờ khai XML” để xuất tờ khai và lưu dưới định dạng XML;
- “Ký và nộp tờ khai”: Cắm chữ ký số và ấn chọn để ký, đồng thời gửi giấy đề nghị hoàn thuế.
➤ Nhập mã PIN ký điện tử thành công, tờ khai được gửi đến cơ quan thuế. Hệ thống sẽ hiển thị thông báo hoàn thành kê khai. Doanh nghiệp xem lại tờ khai đã nộp tại mục “Tra cứu hồ sơ ĐNHT/ĐN hủy hồ sơ ĐNHT” và xem các thông báo của cơ quan thuế tại “Tra cứu thông báo hoàn thuế”.
➤ Sau khi nộp đề nghị hoàn thuế, các tài liệu kèm theo trong bộ hồ sơ hoàn thuế theo quy định tại Điều 28 Thông tư 80/2021/TT-BTC sẽ được nộp dưới dạng PDF hoặc file Excel/Word theo hình thức nộp phụ lục, đính kèm cùng với đề nghị hoàn thuế đã nộp trước đó.
IV. Câu hỏi thường gặp khi làm thủ tục hoàn thuế GTGT

1. Các đối tượng và trường hợp nào được hoàn thuế giá trị gia tăng? Các đối tượng và trường hợp được hoàn thuế giá trị gia tăng bao gồm:
- Trường hợp 1: Cơ sở tổ chức kinh doanh được thành lập từ dự án đầu tư hoặc dự án dầu khí;
- Trường hợp 2: Cơ sở tổ chức kinh doanh có dự án đầu tư (cùng tỉnh hoặc khác tỉnh);
- Trường hợp 3: Cơ sở tổ chức kinh doanh có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu;
- Trường hợp 4: Cơ sở tổ chức kinh doanh liên quan tới việc chuyển đổi sở hữu, chuyển đổi doanh nghiệp, thực hiện các thủ tục như sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động…;
- Trường hợp 5: Cơ sở tổ chức kinh doanh liên quan tới các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) không hoàn lại, viện trợ không hoàn lại hoặc viện trợ nhân đạo;
- Trường hợp 6: Đối tượng được hưởng ưu đãi miễn trừ ngoại giao;
- Trường hợp 7: Đối tượng là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư tại nước ngoài có hàng hóa mua tại Việt Nam và mang theo khi xuất cảnh;
- Trường hợp 8: Các đối tượng có quyết định xử lý hoàn thuế của cơ quan có thẩm quyền hoặc hoàn thuế theo điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.
2. Trong trường hợp kiểm tra số liệu trước khi hoàn thuế, người nộp thuế vừa có số tiền thuế đủ điều kiện hoàn thuế, tiền chậm nộp, vừa có số tiền thuế, tiền phạt về hành vi vi phạm luật quản lý thuế của cơ quan thuế, thì người nộp thuế có được bù trừ hay không?
Theo Điểm c, Khoản 1 Điều 34 của Thông tư 80/2021/TT-BTC ngày 29/09/2021, nếu người nộp thuế vừa có số thuế đủ điều kiện hoàn, vừa có tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt bị truy thu theo quyết định hoặc biên bản xử lý vi phạm luật thuế, thì người nộp thuế sẽ được phép thực hiện bù trừ.
Lời kết
Qua bài viết trên VAR eCOM kết luận việc nắm rõ quy trình và hồ sơ hoàn thuế GTGT giúp doanh nghiệp chủ động trong việc kê khai và hoàn thuế đúng quy định, tránh sai sót trong quá trình thực hiện. Nộp hồ sơ qua mạng không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn tăng tính minh bạch, thuận tiện cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế. Doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật các quy định mới để đảm bảo việc hoàn thuế diễn ra suôn sẻ và hợp pháp.

