Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là câu hỏi về khoản tiền doanh nghiệp nhận để bù thiệt hại, không gắn với việc bán hàng. Câu trả lời ngắn cho tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: không, nếu là bồi thường bằng tiền thuần túy. Căn cứ hiện hành là điểm c khoản 8 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, áp dụng từ 01/07/2026.
Bài này dành cho kế toán viên đang cầm biên bản bồi thường và cần chốt tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không. Nội dung gồm căn cứ từng Điều, cách ghi chứng từ, bút toán Nợ/Có và 5 trường hợp ngoại lệ hay gặp ở shop bán đa sàn, cập nhật tháng 10/2026.
Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Không. Khoản bồi thường bằng tiền, không phải tiền bán hàng hóa hay cung cấp dịch vụ, thì không tính thuế GTGT và không phải lập hóa đơn. Từ 01/07/2026, điểm c khoản 8 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP xếp khoản này vào trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Để trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không, kế toán xét bản chất khoản thu trước, tên gọi trên hợp đồng sau. Tiền đơn vị vận chuyển trả vì làm mất hàng, tiền phạt vi phạm hợp đồng hay tiền bảo hiểm trả cho tài sản tổn thất đều là tiền bù thiệt hại. Với cả ba, tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không đều có đáp án là không.
Dân gian gọi là “tiền đền bù”, văn bản gọi là “khoản thu về bồi thường bằng tiền”. Hai tên này là một việc. Người gõ “tiền đền bù có phải xuất hóa đơn không” hay “tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không” đều đang hỏi cùng một nghiệp vụ.
Đáp án cho tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không đổi thành “có” khi khoản thu thực chất là tiền bán hàng. Ví dụ bên kia nhận lại hàng hỏng và trả tiền cho phần hàng đó. Các trường hợp này nằm ở mục ngoại lệ phía dưới.
3 câu tự hỏi để chốt tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không:
- Có hàng hóa, dịch vụ nào được giao cho bên trả tiền không? Có thì tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không chuyển thành có, cho phần hàng đó.
- Bên trả tiền có nhận lại hàng hỏng, hàng thiếu không? Có thì tách phần tiền hàng để lập hóa đơn.
- Bồi thường bằng tiền hay bằng hàng? Bằng tiền thì tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là không; bằng hàng thì xét như chuyển giao hàng hóa.
Căn cứ pháp lý nào quy định tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Căn cứ cho câu hỏi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không gồm 3 văn bản đang áp dụng. Về hóa đơn là điểm c khoản 8 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực 01/07/2026. Về thuế GTGT là điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hiệu lực 01/07/2025.
Văn bản thứ ba là Công văn 1831/CT-CS ngày 26/03/2026 của Cục Thuế, trả lời thẳng tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không cho một doanh nghiệp cụ thể.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không
Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP liệt kê các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử, và là điều khoản trả lời trực tiếp tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không. Điểm c khoản 8 điều này ghi:
> “Các khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của cơ sở kinh doanh: các khoản thu về bồi thường bằng tiền […], tiền thưởng, thu đòi người thứ ba của hoạt động bảo hiểm, các khoản thu hộ […]”.
Theo khoản 2 Điều 43, Nghị định 123/2020/NĐ-CP hết hiệu lực từ 01/07/2026. Khoản bồi thường phát sinh từ mốc này dẫn Nghị định 254/2026/NĐ-CP khi trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không.
Nghị định 181/2025/NĐ-CP: tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không ở góc thuế GTGT
Điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định giá tính thuế GTGT không bao gồm các khoản thu về bồi thường bằng tiền. Không nằm trong giá tính thuế thì không phát sinh thuế GTGT đầu ra, nên ở góc thuế, tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không cũng có đáp án là không.
Công văn 1831/CT-CS trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không
Ngày 26/03/2026, Cục Thuế trả lời Thuế tỉnh Thái Nguyên bằng Công văn 1831/CT-CS. Kết luận về tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: khoản thu về bồi thường bằng tiền, không phải bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, thì không tính thuế GTGT và không phải lập hóa đơn GTGT.
| Văn bản | Điều khoản | Hiệu lực | Nội dung quyết định |
|---|---|---|---|
| Nghị định 254/2026/NĐ-CP | Điểm c khoản 8 Điều 7 | Từ 01/07/2026 | Trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: không phải sử dụng hóa đơn điện tử |
| Nghị định 181/2025/NĐ-CP | Điểm b khoản 1 Điều 14 | Từ 01/07/2025 | Trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không ở góc thuế: không nằm trong giá tính thuế GTGT |
| Công văn 1831/CT-CS | Toàn văn | Ngày 26/03/2026 | Trả lời trực tiếp tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: không lập hóa đơn GTGT |
| Nghị định 123/2020/NĐ-CP | Khoản 1 Điều 4 | Hết hiệu lực 01/07/2026 | Chỉ dùng để trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không cho khoản phát sinh trước mốc này |
Ghi chứng từ khi tiền bồi thường không phải xuất hóa đơn thế nào?
Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không đã có đáp án là không, nên kế toán dựng bộ chứng từ thay hóa đơn. Bộ này gồm biên bản xác nhận thiệt hại, văn bản thỏa thuận bồi thường và chứng từ nhận tiền. Mỗi chứng từ phải đủ nội dung tại khoản 1 Điều 16 Luật Kế toán số 88/2015/QH13.
Bảng dưới là mẫu ghi biên bản khi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có đáp án là không.
| Ô trên biên bản bồi thường | Ghi gì | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tên và số hiệu chứng từ | “Biên bản xác nhận bồi thường thiệt hại” + số nội bộ | Bắt buộc ghi |
| Ngày, tháng, năm lập | Ngày hai bên ký xác nhận | Bắt buộc ghi |
| Bên lập chứng từ | Tên, địa chỉ đơn vị lập | Bắt buộc ghi |
| Nội dung nghiệp vụ | Lý do bồi thường; số hợp đồng hoặc mã vận đơn, mã đơn hàng | Bắt buộc ghi |
| Số lượng, đơn giá, số tiền | Số lượng hàng thiệt hại, số tiền bồi thường bằng số và bằng chữ | Bắt buộc ghi |
| Thuế suất, tiền thuế GTGT | Không ghi | Để trống, vì tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không đã có đáp án là không |
| Chữ ký, họ tên | Người lập, người duyệt, đại diện hai bên | Bắt buộc ghi |
Ô thuế GTGT là chỗ hay sai nhất khi kế toán chưa chắc tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không. Kế toán quen tay với hóa đơn nên tự tính thêm 8% hoặc 10% trên số tiền bồi thường, làm lệch đối chiếu với bên trả tiền.
Với đơn hàng sàn, tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không vẫn là không, nhưng mã vận đơn và mã đơn hàng phải ghi ngay ở ô nội dung nghiệp vụ. Khi xử lý hồ sơ cho khách bán đa sàn, VAR eCOM ghi nhận hai mã này là thứ cơ quan thuế hay hỏi lại khi đối chiếu dòng tiền.
Hạch toán và kê khai tiền bồi thường không xuất hóa đơn vào đâu?
Khi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là không, tiền bồi thường bên thứ ba trả để bù tài sản tổn thất ghi vào Tài khoản 711 “Thu nhập khác” theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Doanh nghiệp dùng Thông tư 133/2016/TT-BTC cũng ghi Tài khoản 711. Khoản này không kê thuế GTGT đầu ra nhưng là thu nhập khác khi tính thuế TNDN.
Định khoản khi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có đáp án là không
Thông tư 99/2025/TT-BTC có các bút toán sau, tùy thời điểm xác định được người phải bồi thường. Không bút toán nào có TK 3331, đúng với đáp án tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là không:
- Nhận tiền bên thứ ba bồi thường cho tài sản tổn thất (trường hợp điển hình khi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là không): Nợ TK 111, 112 / Có TK 711, theo hướng dẫn Tài khoản 711.
- Xác định ngay người phải bồi thường khi hàng thiếu, mất: Nợ TK 1388 (số phải bồi thường), Nợ TK 632 (phần mất mát sau khi trừ số bồi thường) / Có TK 156, theo hướng dẫn Tài khoản 138.
- Khi tiền bồi thường về tài khoản: Nợ TK 112 / Có TK 1388.
Ví dụ cho tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: hàng giá vốn 1.800.000 đồng mất khi giao, đơn vị vận chuyển chốt bồi thường 1.500.000 đồng. Kế toán ghi Nợ TK 1388: 1.500.000 đồng, Nợ TK 632: 300.000 đồng, Có TK 156: 1.800.000 đồng.
Bút toán trên không có dòng TK 3331, vì khi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là không thì cũng không phát sinh thuế GTGT đầu ra.
Kê khai thuế sau khi xác định tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không
Về TNDN, dù tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có đáp án là không, điểm l khoản 3 Điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP xếp chênh lệch thu về tiền bồi thường do vi phạm hợp đồng kinh tế vào thu nhập khác. Khoản ghi Có TK 711 vì vậy đi vào thu nhập chịu thuế TNDN của kỳ.
Về GTGT, tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không và có phải kê thuế không có chung đáp án: khoản bồi thường không nằm trong giá tính thuế theo Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Kế toán không kê khoản này vào doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế trên tờ khai GTGT.
Câu hỏi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không chỉ xét đầu ra. Ở đầu vào, thuế GTGT của hàng tổn thất không được bồi thường vẫn được khấu trừ, theo khoản 1 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Điều kiện là có hồ sơ chứng minh tổn thất.
Trường hợp nào tiền bồi thường phải xuất hóa đơn?
Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không sẽ có đáp án “có” khi khoản thu thực chất là tiền bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Khoản 1 Điều 4 Nghị định 254/2026/NĐ-CP buộc người bán lập hóa đơn khi bán hàng, kể cả hàng dùng để trao đổi. Bảng dưới tóm tắt tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không theo 6 tình huống hay gặp ở shop đa sàn.
| Tình huống | Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không? | Ghi sổ |
|---|---|---|
| Đơn vị vận chuyển làm mất hàng, trả tiền | Không, vì đây là tiền bù thiệt hại | Có TK 711 hoặc giảm TK 1388 |
| Sàn TMĐT đền tiền đơn thất lạc | Không, với khoản sàn trả | Có TK 711 hoặc giảm TK 1388 |
| Khách vi phạm hợp đồng, nộp tiền phạt | Không | Có TK 711 |
| Bên vận chuyển trả tiền và nhận lại hàng hỏng | Có, với phần hàng giao lại | Xét như bán hàng |
| Đền bù bằng hàng hóa thay vì bằng tiền | Xét lại theo Điều 4 Nghị định 254/2026/NĐ-CP | Xét theo bản chất |
| Khách trả hàng, nhận lại tiền | Không phải bồi thường | Xử lý qua hóa đơn đã lập |
Bên vận chuyển nhận lại hàng hỏng: tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Bên vận chuyển trả tiền rồi nhận lại hàng hỏng thì phần tiền tương ứng với hàng giao lại mang bản chất bán hàng, cần lập hóa đơn. Phần tiền thuần túy bù thiệt hại thì tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không vẫn là không.
Sàn TMĐT đền bù đơn thất lạc: tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Với khoản sàn trả cho đơn thất lạc, tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không vẫn có đáp án là không. Hóa đơn đã lập cho người mua trước đó là chuyện khác: người mua chưa nhận hàng và được hoàn tiền thì hóa đơn đó xử lý theo quy định về hóa đơn đã lập.
Cách xử lý hóa đơn đã lập cho đơn sàn có trong bài điều chỉnh hóa đơn dẫn ở cuối bài. Để trả lời đúng tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không cho đơn thất lạc, VAR eCOM tách riêng hai dòng tiền: tiền người mua được hoàn và tiền sàn đền cho người bán.
Phạt vi phạm hợp đồng: tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Với tiền phạt vi phạm hợp đồng, tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có cùng đáp án là không. Khoản này ghi Có TK 711.
Bồi thường bằng hàng hóa: tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Ba văn bản trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không chỉ nói về bồi thường bằng tiền. Bên gây thiệt hại giao hàng hóa để đền là chuyển giao hàng hóa, nên tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không phải xét lại theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Đơn hoàn, khách trả hàng có tính là tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Khách trả hàng rồi nhận lại tiền là bán hàng bị trả lại, nên câu hỏi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không không áp vào đây. Chi tiết xem bài đơn hàng hoàn có bị tính thuế không.
Câu hỏi thường gặp
Tiền bồi thường có chịu thuế GTGT không?
Không, giống đáp án tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không. Theo điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các khoản thu về bồi thường bằng tiền không nằm trong giá tính thuế GTGT. Công văn 1831/CT-CS ngày 26/03/2026 xác nhận lại kết luận này.
Nhận tiền bồi thường thiệt hại có phải kê khai thuế không?
Có, với thuế TNDN, dù tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có đáp án là không. Điểm l khoản 3 Điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP xếp chênh lệch thu về tiền bồi thường do vi phạm hợp đồng kinh tế vào thu nhập khác. Với thuế GTGT thì khoản này không phát sinh thuế đầu ra.
Tiền đền bù hàng hóa có tính thuế không?
Tiền đền bù hàng hóa bằng tiền không tính thuế GTGT nhưng vào thu nhập khác khi tính TNDN. Đền bù bằng chính hàng hóa thì tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không phải xét lại từng ca.
Bồi thường thiệt hại lập chứng từ gì?
Vì tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có đáp án là không, kế toán lập biên bản xác nhận thiệt hại, văn bản thỏa thuận bồi thường và giữ chứng từ nhận tiền. Mỗi chứng từ cần đủ nội dung tại khoản 1 Điều 16 Luật Kế toán số 88/2015/QH13, không cần hóa đơn GTGT.
Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không nếu bên trả là cá nhân?
Điểm c khoản 8 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP không phân biệt bên trả là tổ chức hay cá nhân. Tiêu chí là khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, nên tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có cùng đáp án với cả hai.
Công văn 1831/CT-CS còn dùng để trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không sau 01/07/2026?
Đáp án tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không trong công văn vẫn dùng được, nhưng căn cứ hóa đơn trong công văn là Nghị định 123/2020/NĐ-CP, đã hết hiệu lực từ 01/07/2026. Khoản bồi thường phát sinh từ mốc này dẫn điểm c khoản 8 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Kết luận
Tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: không, nếu là bồi thường bằng tiền thuần túy. Ba căn cứ trả lời tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là Nghị định 254/2026/NĐ-CP, Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Công văn 1831/CT-CS.
Khi tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không là không, khoản này ghi Có TK 711, vào thu nhập khác khi tính TNDN và không kê thuế GTGT đầu ra. Văn bản gốc để tự kiểm tra tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không có trên Cổng thông tin điện tử Cục Thuế và Thư viện Pháp luật.
Bài liên quan đến tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không: hoàn tiền khách hàng có phải xuất hóa đơn không và điều chỉnh hóa đơn bán hàng trên sàn.
